Annexatie en het Feest

Uit Amiepedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Annexatie en het Feest:

Bij gelegenheid van de Annexatie van Amby door Maastricht in 1970 werd in Amby een 4-dagen durend afscheidsfeest gehouden. Het hele gebeuren concentreerde zich rond de Amyerhoof, het Gemeenschapshuis. De hele bevolking vierde mee, met als klap op de vuurpijl de "kaping" van de eerste stadsbus op 1 juli 1970.

Het slotakkoord: “doorhawwe”

Evenals dit jaar viel 1 juli op een woensdag net als in 1970. En de 4 dagen daaraan voorafgaand starten ook op zaterdag 27 juni. Het grote verschil met 1970 is, dat Amby destijds het afscheid ‘vierde’ van haar zelfstandigheid als gemeente. Vanaf 1 juli ging ze door als ‘Wijk Amby’. Dat dit afscheid enige aandacht opeiste, mag bekend zijn. Maar dat onze gemeenschap toen haar hechte band toonde, dat was bewonderenswaardig.

4 dagen feest

Er werd hier en daar gesuggereerd dat Amby, vooraleer zich in de armen te laten sluiten van de grote broer, nog gauw een feestje wilde vieren. Nog effe potverteren. Moest het geld op? De nog vrij jonge Amyerhoof onderging onder leiding van de beheerders, Jean en Wies Goyen, de eerste grote testcase. En achteraf bleek dat deze cum laude gehaald werd. Dag 1, 2 en 3 werden tot diep in de avond feesten voor jongeren en voor senioren gehouden. Er was een heuse Ambysche avond, waar menig rasartiest uit Amby kwam opdraven. Het waren superavonden. Amby genoot ten volle.

Feest annexatie

Maar dan de apotheose…..de slotavond

Het grote afscheid. Van 30 juni naar 1 juli. Als men ooit een gebouw heeft zien deinen, dan is het die avond wel gebeurd. Een positief hysterische menigte danste, zong “wie sjoen is oos Amie” en liep de ene polonaise na de andere van bar naar buffet en andersom, onder het toeziend oog van Jean en Wies. Mocht een buitenstaander op het Severenplein de feestende menigte aanschouwd hebben dan keek hij ongetwijfeld met een zorgelijke blik. Hij vroeg zich af: “Is dit gebouw bestand tegen zoveel vreugde?” Iedereen deed mee. Jong, oud, dik dun, man vrouw. Van duivenvereniging Edelweiss, tot voetbalclub RKASV, van Scouting St Paulus tot Pijprokersvereniging De Zwever en van team jongens- en meisjesschool tot het kerkelijk zangkoor. Het was een dolle boel.

12 u ‘s-nachts het laatste rondje van de burgemeester

Maar het einde naderde. Dat voelde men. De vreugde kreeg een extra dimensie: spanning !!! Zeker toen burgemeester George Spauwen om klokslag 12 ’s nachts aankondigde de laatste guldens die Amby nog bezat om te zetten in een “rondje voor de hele zaal”. Onder luid gejuich en gezang werd dat rondje verwelkomd. De klok wachtte echter niet. En nuchter of beneveld, de wijzers kropen naar sluitingstijd. Zakdoeken verschenen, een traan hier, een traan daar. Schouderklopjes, omhelzingen. Een dansende menigte transformeerde in een bijna treurende menigte, ware het niet dat de muziek er nog gauw een schepje bovenop deed en de lach weer de boventoon voerde. “Hoogste tijd” kwam ook toen te vroeg, maar er was geen ontkomen aan. In groepen trokken mensen het dorp in. Velen naar huis. Anderen samen nog ergens heen om een laatste afzakkertje te pakken. Laatste afspraak: “Tot morgenvroeg. 6.45u aan de bus”

Rotstuin Bèr Slangen: verslag van feestgenoot

Zo ging er een groepje, op uitnodiging van Bèr Slangen, het kersverse raadslid in Maastricht, mee naar zijn woning, gelegen aan de Dorpsstraat, pardon, sinds enkele uren de Ambyerstraat Noord 73. Beter bekend als De Rotstuin. Bèr bezat een geweldige bibliotheek in huis waarin we enkele uren konden logeren onder het genot van een natje. Tussendoor gingen enkelen met Bèr naar zijn tuin om deze in het nachtelijk donker te bezichtigen. Onderwijl vertelde Bèr zowel binnen als buiten honderd uit over zijn planten, de herkomst en het stekken van een en ander. Dat hij niet in de gaten had, dat de aanwezigen om beurten een oogje dicht knepen terwijl hun maten ‘met aandacht’ luisterden, och dat is hem vergeven. En dan is er plotseling een ware engel, mevrouw Corrie Dreessen. Ze woonde enkele panden zuidwaarts en zij had ervoor gezorgd dat ook dit gezelschap de innerlijke mens kon versterken, hetgeen op dit tijdstip broodnodig was. Corry… nogmaals dank. Een geweldig gebaar en ook voor jou… tot straks 6.45u bij de bus.

Op naar de 1e bus “De Kaping”

Bèr werd bedankt voor logies, Corrie voor het ontbijt en het groepje besluit om richting bushalte te vertrekken. Inmiddels reed Léon Gulikers met de bedrijfswagen van Drankenhandel Gulikers, destijds gevestigd in de Pin, luid toeterend door het dorp om de inwoners van Amby erop te attenderen dat de eerste stadsbus om 6.45 uur gekaapt ging worden. Achterop de laadbak stonden enkele luidzingende vrienden, die daar nog eens een schepje bovenop deden. Het groepje van 5 wordt een groep van 10. Er komen er meer… en nog meer. Via Severenplein met fontein, alwaar we even pauzeren om ons op te frissen. 6 -7 Man staan gebukt of zitten op hun knieën en proberen zich zo ‘de pupsje oet de ouge’ te wassen. Aan de overkant staan anderen voor een echte sanitaire stop……..

De groep wachtenden is, ondanks het vroege uur, gestaag gegroeid tot een kleine 60 personen en stilaan ontstaat de indruk dat "heel Amby" met de 1ste bus mee wil. Op de hoek Cramer van Brienenstraat – Severenplein, pal naast de Amyerhoof - het feestpaviljoen van de afgelopen 4 dagen, was dit een daverend einde en voor velen het zinderend slotakkoord. En dan... ja dan... daar draait lijn 2 de Cramer van Brienenstraat in en stopt 1 minuut later voor een dolle menigte, die helaas voor velen niet allemáál meekunnen. Maar de anderen vierden tijdens de anderhalf uur durende rondleiding door Maastricht nog stevig hun laatste feestje “zelfstandig Amby”. Na anderhalf uur draaide de bus wederom voor de 2e maal de Cramer van Brienenstraat in en had het klimmetje van de Maastrichtse "Aw Brök" veel passagiers de maag doen keren, en met de tanden op elkaar gingen zij toch met een goed maar gemengd gevoel huiswaarts. Anderen genoten na van de leuke tocht en bedankten de chauffeur voor zijn gastvrijheid.

Eerste stadsbus vanuit Amby richting Maastricht

Het verslag in het Jaarboek Maastricht 1970

Het moment van de annexatie - er was in de voorafgaande jaren vaak heftig stelling genomen door de diverse gemeentebesturen tegen deze inlijving bij Maastricht - werd in de vier .onderscheiden gemeenten uiteenlopend beleefd. Itteren, dat 's nachts rustig op één oor lag, was 's morgens al vroeg opgestaan om de eerste stadsbus van 6.34 uur te verwelkomen. De bus werd feestelijk versierd en chauffeur W. Vrijens werd een groots onthaal bereid. De inwoners van Itteren hebben verder die eerste dag zo'n druk gebruik gemaakt van de stadsbussen, dat tot ver in de middag de diensten ontregeld zijn geweest. Ook chauffeur L. Stevens van stadslijn 2 stond al vroeg in de ochtend van die 1ste juli voor een verrassing. Toen hij om 6.49 uur voor het eerst de stadsbus in Amby tot stilstand bracht, zaten er ruim 40 man op het terras van het gemeenschapshuis AmyerHoof op hem te wachten. Een rit per bus door hun nieuwe woonplaats moest voor hen het daverende sluitstuk zijn van een 'afscheidsfeest' dat enkele dagen had geduurd en dat zijn hoogtepunt had bereikt tijdens een stormachtig festijn dat de overgang van oud naar nieuw een hele nacht lang omlijstte. Zij boften, want zij hadden de interwijk-lijn, de lijn die dwars door alle wijken van West helemaal tot in Oud-Caberg voert. De bus was vanaf het beginpunt afgeladen vol, zodat er langs de hele route niemand meer bij kon. Zo leerden die van Amby Maastricht en die van Maastricht Amby kennen. Borgharen heeft de annexatie na een rustige nacht rustig ervaren. Het verschijnen van de stadsbussen en van de wagens van de gemeentereiniging in de straten op de morgen van die eerste juli, was het enige wat op de nieuwe situatie duidde. Alleen in Heer gaven enkelen te kennen niet zo ingenomen te zijn met de inlijving bij Maastricht, getuige de vlaggen die hier en daar half-stok hingen en de 'wenende' groepen die 's nachts door de straten trokken. Het meest direct werden de gevolgen van de gebiedsuitbreiding ervaren door de ambtenaren en functionarissen van de ingelijfde gemeenten. Hun eerste gang op die historische morgen was die naar hun nieuwe werkgever, de gemeente Maastricht. 'Het afscheidsfeest' In Amby.

Tot slot

Beste lezer van dit artikel,

De nuchterheid is weergekeerd. Menigeen die aan deze feestelijkheden heeft deelgenomen zal zich ten dele of helemaal in de tekst herkennen. En voor de ander geldt: lees het met een knipoog, wetende dat Amby zich niet heeft laten kennen, toen op 1 juli 1970.