Annexatie van Amby

Uit Amiepedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Het was 50 jaar geleden, op 1 juli 1970. De annexatie van Amby door Maastricht. Ongetwijfeld zullen veel inwoners en oud inwoners van Amby zich de zelfstandige gemeente Amby herinneren. Ben je echter nog geen 50 jaar oud, dan is dat onmogelijk. Maar de leeftijdscategorie 50+ die geboren en waarschijnlijk ook getogen zijn in Amby, kunnen zich het dorp met al zijn heerlijkheden en ook zijn onhebbelijkheden nog zeer goed herinneren. De vele ondernemers, meerdere cafés, 2 basisscholen, een bloeiend verenigingsleven, en de toen nog goed bezochte Rooms Katholieke kerk.

Maastricht zoekt gebiedsuitbreiding

De Maastrichtse bevolking groeide snel. Een gevolg van de grote groep 'baby-boomers' van na de WO 2. Om aan de groeiende vraag naar woningen te voldoen zocht Maastricht naar gebiedsuitbreiding buiten haar eigen stadsgrenzen. Men dacht de oplossing hiervoor gevonden te hebben bij de buren: Amby, Heer, Borgharen en Itteren. In de vroege jaren 60 werden de eerste gedachten hierover al gedeeld met Den Haag. En in 1968 ging de 'annexatie-kogel' door de kerk. Hoewel met name D' 66 nog tegensputterde, viel dat jaar het besluit tot annexatie van de 4 genoemde gemeenten en enkele daaraan gekoppelde grenscorrecties.

Een Limburgse afvaardiging bij een debat in de Tweede Kamer. burgemeester Corten van Heer, Baeten van Maastricht en Spauwen van Amby, in 1969

De beleving

In eerste instantie was er vanuit de 4 gemeenten hevig verzet tegen het samengaan met grote broer Maastricht. Maar gaande de weg, werd de weerstand minder en de laatste dagen naderden. Maar ook deze laatste stuiptrekkingen hadden in elk van de 4 dorpen een eigen specifieke lading.

Bericht uit het Limburgsch Dagblad

50 jaar geleden, 2 juli 1970 Schrijft Servé Overhof in het Limburgsch Dagblad onderstaand artikel naar aanleiding van de Annexatie van Amby, Heer, Borgharen en Itteren door Maastricht.

Heer treurend, Amby feestend de stad in

GROOT-MAASTRICHT, 2 juli — Met het vers afgescheurde kalenderblaadje van 30 juni nog in de hand maakte mr. G. Spauwen gisternacht om vijf over twaalf het laatste besluit bekend van b. en w. van Amby: „Een rondje voor de hele zaak".

De honderden in het gemeenschapshuis van Amby juichten. „Zoene gooje höbbe veer nog noets gehad", dicteerde de blazerssectie van de plaatselijke harmonie en de overvolle zaal met aanbouw van de tent nam het spontaan over. Amby had het hoogtepunt bereikt van een vierdaags feest waarmee het de beëindiging van zijn gemeentelijke zelfstandigheid vierde. Dat het om een afscheid ging. was men na zoveel dagen en nachten van feestvieren glad vergeten. Het leek eerder een zomercarnaval en daar droeg de aanwezigheid van de raad van elf van de Sjlaaibök met prins Henk en prinses Rina in niet geringe mate toe bij.'' „Op de maon is de lol nog neet ontdek !'". zong en hoste de laatste lichting zelfstandige Ambynezen, maar toen het eenmaal middernacht had geslagen, stapte men met groot gemak op het Maastrichtse carnavalsrepertoire over: „Noonk- Haarie dee is knatsj" en „Meer. kom oet de zeedeleer “!

Geen Potverteren in Heer

Amby nam het feit van zijn „naasting" door grote broer Maastricht meer met een lach dan met een traan. Anders was het in Heer gestemd. De hele avond zocht men daar tevergeefs naar iemand van gemeentebestuur, raad of gemeentepersoneel. Een enkeling wist het gezelschap en masse op te sporen in de achterzaal van een Chinees restaurant in... Wyck. Men verkeerde er bepaald niet in juichstemming. Burgemeester mr. L. Corten, zijn wethouders, raadsleden en ambtelijke medewerkers hadden de eetgelegenheid omgetoverd in een ‘Chapelle Ardente’. Niettemin deden zij de opgediende rijstgerechten alle eer aan. De laatste burgemeester van Heer wilde op voorhand een misverstand uit de wereld helpen: „We zitten hier 'ieder voor eigen rekening. We zijn beslist niet aan het potverteren !". Tegen het scheiden van de markt werd aan enkele tafeltjes nog een glas bier besteld. Omdat de sambal zo pittig was geweest en voor een deel ook om het verdriet te verdrinken.

De burgerij van Heer had voor het grootste deel op het normale uur het bed opgezocht. Degenen die met het naderend einde van Heer de meeste moeite hadden, waren bijeengekomen in cafés aan Dorps- en Schoolstraat. In het lokaal van de Koninklijke Harmonie van Heer kwamen de instrumenten uit het foudraal. Plots waren er ook zwarte vlaggen en wisten enkele Heerder dames zich in no-time te transformeren tot wenende vrouwen. Zij maakten daarbij een gretig gebruik van meegebrachte zwarte sjaals. Zo trok men de straat op: de Maastrichtse Schoolstraat ! Dat er twintig minuten later al een patrouillewagen van de Maastrichtse gemeentepolitie in de kom van Heer werd gesignaleerd, werd niet door iedereen even hoog gewaardeerd.

Borgharen en Itteren

In alle opzichten doods was het die avond in Borgharen en Itteren. Men was er vroeg naar bed gegaan en in het handjevol dorpscafés werd van de tapkranen niet veel meer activiteit verlangd dan op een andere doordeweekse avond. Aan de lantaarnpalen glommen de gloednieuwe haltebordjes van het Maastrichtse Gemeentelijk Autobussenbedrijf. Zij waren de enige aanwijzingen voor de annexatie die klokke twaalf een feit was geworden.

Amby

Wie per se de overstap van dorp naar stad van nabij wilde meemaken, werd op zijn rondtocht steeds weer naar Amby getrokken. Daar scheen geen eind te komen aan het feestvieren. Naarmate het later werd, nam het aantal gasten van buiten toe. Men kon er zelfs Maastrichtse raadsleden uit ver verwijderde wijken ontmoeten en ook de directeur van een Maastrichtse gemeentelijke dienst.

Iedere inwoner van Amby kreeg op 1 juli 1970 een afscheidsbrief van burgemeester Spauwen

En daarna...

Enkele weken na het bruisend einde van onze zelfstandige gemeente, reed de stadsbus en niet de LTM, hadden we een gemeenteraad met 39 raadsleden, waarvan, jawel, 5 uit Amby. We gingen voortaan 'naar de stad' en niet meer naar Maastricht. Amby groeide als kool. We kregen er nieuwe woonwijken bij. Er kwamen veel mensen van buiten het dorp hier wonen en die vonden het goed toeven hier. Betaalden we meer of minder belasting ? Zijn we er beter of slechter van geworden ?

Nou....we wonen er nog altijd graag en V'r blieve van Amie.


Nog meer lezen over de annexatie van Amby? Zie ook het artikel van een andere dorpsgenoot over de Annexatie