Boekemennekes

Uit Amiepedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De Boekemennekes was een parodie-optreden van de groep "De 5 Sjoenste". Veel carnavalsverenigingen organiseren een of meerdere keren een carnavalszitting, ook wel pronkzitting genoemd. Het gaat dan om een avondvullend programma met optredens van buuttereedners, dansgardes, komische acrobaten, zangers e/o zangeressen, een muziekkapel enz. In Amby deden altijd eigen inwoners mee.

Groepsfoto Boekemennekes

“De 5 Sjoenste”, een kolderieke parodiegroep 1973 – 1984

Ook de Ambyse carnavalsvereniging CV De Sjlaaibök organiseert in aanloop naar Carnaval met succes sinds jaar en dag meerdere galazittingen voor de Ambyse bevolking en andere liefhebbers. In de jaren ‘70 en beginjaren ’80 verzorgde de kolderieke parodiegroep “De 5 Sjoenste” steevast een hilarisch optreden tijdens die carnavalszitting. Onder de naam van één van hun parodieën vergaarden zij op lokaal, provinciaal maar zelfs ook op internationaal niveau roem.

Aan de keukentafel

Gezeten aan de keukentafel bij een van de stuwende krachten achter de schermen Maria Zaar-Hovens en in het bijzijn van "oud-Boekemennneke" John Heugen rolt de ene na de andere kolderieke anekdote over tafel. Teveel om ze hier allemaal te plaatsen.

Het ontstaan en de leden

De groep “De 5 Sjoenste” werd officieel opgericht op 11 november 1973 in café De Keizer bij Mia en Wiel Franssen (Ambyerstraat Noord 3, het pand naast de kerk, omgebouwd tot appartementencomplex). Doel was het deelnemen aan de plaatselijke carnavalszittingen. Pie Zaar liep al enige tijd rond met het idee daaraan mee te doen. Na wat overtuigende woorden, gepaard gaande met het nuttigen van de nodige glazen bier, ontstond de eerste samenstelling: behalve Pie Zaar deden Frans Braeken en Bèr Steijns mee. Harry Otten volgde al snel.

Het eerste optreden zou een parodie moeten worden op een kamerorkest. Grote vraag die hen bezig hield: “Wie wordt de dirigent?”. En ja hoor: de 5e van de Sjoenste meldde zich, in de persoon van Thei Vossen. De naam: “De 5 Sjoenste” kwam uit de hoge hoed van drijvende kracht Maria Zaar-Hovens. De eerste repetities vonden plaats in de keuken van Bèr Steijns en de bandopnames werden bij Bèr zelfs op de wc gemaakt.

De Boekemennekes

Op een gegeven moment zag Pie op tv een oude film waarin opgetreden werd door beschilderde mannen. Een parodie. Enthousiast als hij was wist hij zijn kompanen te overtuigen iets dergelijks te gaan doen. En zo geschiedde... Succes verzekerd. De Boekemennekes waren geboren.

(Ter info: Buikdansen op een carnavaleske wijze. Buikdansen door heren, met een als clownsgezicht beschilderde buik. De armen hoog in een enorme hoge hoed gestoken, evenals het hoofd en een deel van de romp. In de hoed waren kijkgaten gemaakt).

Grimeur Sjarel Huben aan het werk

Maar zoals het vaak gaat vinden ook hier wisselingen in de samenstelling plaats. Bèr Steijns haakte af en werd vervangen door Herbert Crijns, totdat deze met zijn Merieke het café overnam van Wiel en Mia Franssen. Herbert verliet de groep na verloop van tijd en ook Thei Vossen gaf de pijp aan Maarten. Ze werden vervangen door Henk Magné en John Heugen. Toegevoegde waarde was dat vanaf deze tijd Charles Huben hun vaste grimeur werd, volgens John met coachende en therapeutische gaven. Na de eerste optredens moesten de geschilderde leden wel 14 dagen schrobben en boenen om hun buik weer toonbaar te maken, omdat de grimeur "nieuw" spul wilde uitproberen. Vermeldenswaardig is ook dat er zelfs een reserve-grimeur was, nl. Frank Vink of Jeu Aarts. Het team werd aangevuld met chauffeur, helper en reserve-Boekemenneke Guus Meinke.

Optredens

Met trots en een hartelijke lach vertellen Maria en John over de geweldige tijd, die ze samen hebben doorgebracht zowel voor als achter de schermen. Stad en land hebben ze afgereisd. Elk optreden eindigend met een ruime proost op het geslaagd succes (John: “Geine sjpeijde d’r in”, wat zoveel betekent als "Niemand was vies van een goed glas bier").

Sjariteit heeft de groep altijd hoog in het vaandel gevoerd. Vooral optredens voor de zorg- en hulpbehoevende medemens. “Dat deden we graag en veel. Denk aan diverse voorstellingen voor gehandicapten en bejaarden”. "En", benadrukt Maria, "we stelden nauwelijks financiële eisen. We hadden in café De Keizer en Steenhouwerij Van de Bosch enkele trouwe sponsors."

Optreden jubileum Sjlaaibok

Maar ook hun aanwezigheid bij "Open het Dorp” (in Arnhem) van Mies Bouwman, of op de boot van het Rode Kruis de Henri Dunant heeft hen veel genoegdoening en plezier geleverd. In de oude Eurohal op de Griend werd bij Pasar Malam opgetreden. Een andere keer met Rob de Nijs en zijn danseressen, of met de Havenzangers en niet te vergeten de Maastrichtse toppers Beppie Kraft en Frans Theunisz. De lach gaat niet meer van hun gezicht als John en Maria kunnen vertellen over hun reizen naar o.a. Koblenz, Helmond, Amersfoort, Aken en als klapper hun optreden met de “Treuer Huzaren” in “die Stadthalle von Köln”, waar ze samen met de Tempeleers uit Maastricht hun opwachting maakten.

De groep heeft niet alleen naam en faam vergaard als “Boekemennekes”. Ook in de hoedanigheid als Schotten, Dixieland en Boekevruiwkes traden "De 5 Sjoenste" herhaaldelijk voor het voetlicht. John: “Er is een jaar geweest dat we van 1 januari tot 15 februari 36 optredens hadden”.

Anekdotes

Bij het woord kostuums schieten de gastheer en -vrouw alweer in de lach. Maria: "De kostuums werden door de vader van Pie Zaar, één van onze grootste fans, “beejeingesjraveld” op het stort in Berg en Terblijt. Daar was altijd van alles te vinden." En John vervolgt met een vette knipoog en drinkgebaar: “Om onze buik in conditie te houden werd er veel en regelmatig getraind”.

Een andere bijzonder moment gebeurde in het toenmalige zaaltje in Nazareth naast het tunneltje bij de A2. Het podium was destijds, zoals zo vaak, opgebouwd middels een aantal planken gelegen op omgedraaide fruitkisten. De ruimte die benut kon worden was zeer beperkt. Tijdens de act ging Frans echter voetje voor voetje iets naar achteren... En ondanks waarschuwend gemompel van onder de "hoge hoeden" bleef Frans, zonder het in de gaten te hebben, achterwaarts schuifelen tot het "moment suprême". En jawel: daar lag Boekemennneke Frans met zijn dikke buik en hoge hoed achterover tussen de kisten. “Neergelegen van de lach” voegt John nog toe. En het publiek dacht dat het zo moest en applaudisseerde luid.

Johns ogen twinkelen nog, als hij vertelt dat hij ook heel veel "schoons" heeft gezien achter de schermen. Ooit mochten ze de kleedruimte gebruiken met de danseressen van Rob de Nijs. “Voordat je het in de gaten had stond je midden tussen het vrouwelijk schoon, dat niet schroomde van kostuum te wisselen. Wat kan de wereld toch mooi zijn”, zegt hij lachend.

Er zijn zoveel kleine en grote momenten die ze hebben meegemaakt. Neem “Köln” met zijn pracht en praal en de grote en kleine zittingen door de provincie. Maar altijd en overal hebben de Boekemennekes plezier gebracht en gehad.

Afscheidszitting en receptie

Aan alles komt een eind. Op een gegeven moment is de creativiteit helaas tanende. Goede vernieuwende ideeën zijn er niet meer. En dus besluit de groep zichzelf op te heffen. Aan een hele mooie 11-jarige carrière komt een einde. Het feestcomité onder leiding van Maria Zaar-Hovens biedt “De 5 Sjoenste” op 12 februari 1984 een carnavaleske middag aan met een keur van Limburgse artiesten zoals De Nachraove, Tahiti-girls, duo Anderhalf, Berb en Gradus en de buuttereedners Karel Fiddelers en Math Haaken. Een zeer druk bezochte receptie volgt.

Amby laat blijken hun optredens gewaardeerd te hebben.

Respect

Een woord van waardering, vriendschap en respect spreken zowel Maria als John tot slot uit met betrekking tot hun overleden vrienden en “deelgenoten” van “De 5 Sjoenste”, te weten Pie Zaar, Frans Braeken, Charles Huben, Henk Magnée en Ber Steijns.