Einde jaarverzuchtingen
Aan het einde van elk jaar kijken we massaal terug. Kranten, tijdschriften, televisie en sociale media presenteren ons lijstjes: de beste boeken, de mooiste muziek, de succesvolste films, de grootste rampen en de opvallendste missers. Het zijn de bekende einde jaarverzuchtingen, waarin een jaar wordt samengevat in ranglijsten en cijfers. Dat overzicht heeft waarde. We leven in een tijd waarin we dagelijks worden overspoeld met informatie. Zoveel, dat belangrijke gebeurtenissen soms verdwijnen in de ruis. Door de continue stroom van nieuws, meningen en beelden is er weinig ruimte voor rust, duiding en reflectie. We delen en bewaren meer informatie dan ooit. Foto’s, teksten en herinneringen belanden in clouds en op digitale dragers, beschermd door wachtwoorden en beveiliging. Maar wie kan daar over tientallen jaren nog bij? Waar zijn de digitale tegenhangers van de schoenendozen met oude foto’s en brieven? Jaaroverzichten helpen om niet alles te laten verdwijnen, maar binnen onze directe leefwereld – familie, vrienden en dorpsgemeenschap – vraagt dat om een andere aanpak. Daarin speelt Amiepedia een rol. Niet door te oordelen of te rangschikken, maar door vast te leggen. Door te bewaren wat onze gemeenschap heeft beziggehouden en nog steeds bezighoudt. Soms gaat dat over het verleden, vaak ook over het heden. Samen vormen deze verhalen een doorlopend beeld van hoe onze gemeenschap is ontstaan en gegroeid. Aan het einde van 2025 kijkt ook Amiepedia daarom terug. Niet alleen op één jaar, maar op een langere periode. Dat doen we aan de hand van een aantal afbeeldingen die, na oproepen aan de lezers van onze bijdragen in de Amyer Praot, beschikbaar zijn gesteld. Juist in een samenleving waarin alles wordt afgemeten aan opbrengst en rendement, is het waardevol om ook aandacht te hebben voor herinneringen, verhalen en beelden die zich niet in cijfers laten vangen.
Groepsfoto’s
Groepsfoto’s en groepsportretten, klassenfoto’s en foto’s van bijzondere gebeurtenissen kunnen een waardevolle bron voor Amiepedia zijn. Zij leggen momenten vast waarvan de precieze context in de loop der tijd niet altijd bewaard is gebleven. Regelmatig bereiken ons dergelijke afbeeldingen, waarbij gegevens over de afgebeelde personen, het tijdstip, de plaats of de aanleiding van de opname helaas ontbreken of onvolledig zijn. Bij alle onderstaande foto’s is de informatie opgenomen die ons bij ontvangst bekend was. Deze gegevens zijn niet in alle gevallen volledig of juist. Lezers die kunnen bijdragen aan de identificatie of nadere duiding van de afbeeldingen, nodigen wij van harte uit hun kennis met ons te delen.
Algemene foto’s
Foto van een in leeftijd gemengde groep jongens, daterend uit het begin van de jaren zestig. Ter gelegenheid waarvan en op welke locatie de foto is genomen, is niet bekend. Op de foto zijn onder anderen te herkennen: Ben Vries, Jean van Lijf, Bert Hermans, Huub Claessen, Lou Keerssemeeckers, Henk van Geffen, John Aerts, Ed Aerts, Theo Janssen, Huub Van Kan en Alfons Soudant. Een enkeling is ons onbekend.
De jongemannen op de foto rechts zaten ooit in de klas bij docent Pierre Wintjens, de oudere heer met ruitjesjasje en das, rechts op de foto. De afbeelding is gemaakt tijdens een feestelijke dag ter gelegenheid van de officiële opheffing en verplaatsing van de voormalige jongensschool De H. Hartschool — later Basisschool De Kastanje hof— naar het huidige Kind Centrum Amby. Op de foto herkennen we achteraan: Huub Stassen, Arthur Boesten, Ben Vries, Peter Bastings, Lou Keerssemeeckers, Henk van Geffen, Bert Hermans, Harrie Linkens, Huub van Kan, de heer Wintjens, Onbekend, Bert Kessen, Peter Cap en Broer Plantaz. Vooraan: Luuk Vries, Fer van de Boorn en Pierre Ritzerveld.
Klassenfoto’s
Een van de oudste bekende foto’s van Amby betreft deze krantenfoto uit 1894 van een klas van de toenmalige lagere school. De genoemde, jong overleden Sjoke was een telg uit de familie Hautvast, een familie met diepe wortels in Amby, met name op de Heukelstraat. Over deze familie zal later meer verschijnen op Amiepedia. De originele foto bevindt zich vermoedelijk bij de familie Hautvast; men hoopt deze in de toekomst alsnog ter beschikking te kunnen stellen. De andere foto uit 1924, eveneens afkomstig van de familie Hautvast, toont een klas van de bewaarschool (kleuterklas) met Marceline Hautvast.
Voor onze website zijn wij op zoek naar aanvullende informatie over deze klassenfoto (rechts) uit 1980. Herkent u één of meerdere afgebeelde personen? Alle herinneringen, namen en details zijn van harte welkom en helpen ons dit beeld beter te documenteren.
Ook voor de foto links zijn wij op zoek naar aanvullende informatie. We herkennen Thea Braeken (beneden vierde van links) en Leny Crijns (uiterst links) op deze foto uit 1952. Aanvullende namen - ook van de zusters/leerkrachten - of herinneringen zijn van harte welkom.
Van Jessie Cap ontvingen wij de afbeelding rechts, voorzien van een volledige lijst van de geportretteerden. Het is een klassenfoto van de meisjesschool aan de toenmalige Kloosterstraat (nu appartementen Longinastraat) van omstreeks 1965.
- Bovenste rij: Annie Coenen, Clara Peerboom, Miepie Boetskens, Mietie Wijnands, Isie Dreessen.
- Tweede rij: Yvonne Damoiseaux, Josette Reumers, Sophie Soudant, Gonnie van de Burg, Annie Keijmis, Ria Rompelberg, Francien Mulkens.
- Derde rij: Magda Dassen, Fienie Schoenmakers, zuster Alphonso, Miets Mulders, Anja Bronckers.
- Vierde rij: Leentje van de Heuvel, Jessie Cap, Els Prickaerts, José Claessen, Bertie Wintjens.
Uit de krant: een klassenfoto van de jongensschool uit 1948. De informatie staat erbij vermeld; klik op de foto om de tekst beter leesbaar te maken.
Bijzondere gebeurtenissen
Groepsfoto van toneelvereniging Vriendenkring, genomen bij klooster Severen, vermoedelijk ter gelegenheid van het 30-jarig jubileum in 1972. Een groot deel van de geportretteerden is inmiddels overleden. Velen van hen waren ook actief in andere Ambysche verenigingen, met name de Harmonie, De Sjlaaibök en RKASV.
Op de foto zijn onder anderen te herkennen: regisseur Jef Verstegen, tevens tubaspeler in de harmonie; Jef Smeets (Pitsje), voorzitter van het cultureel comité en lid van RKASV; Bèr Willems, actief binnen de carnavalsvereniging; Tilly Verstegen, majorette van het eerste uur; Huub Geelen, prins en vorst van de carnavalsvereniging; en Jef Claessen, lid van RKASV, evenals vele andere betrokken dorpsgenoten.
Foto links: de harmonieleden met aanhang, tijdens uitstapje naar o.a. de Forellenvijver in Gulpen. Jaar van opname (ergens in de jaren vijftig) onbekend.
De personen op deze foto rechts vormen een serieus kijkend, maar zichtbaar trots bestuur van de harmonie. De foto is genomen tijdens de receptie in 1967, na een concours waarbij promotie naar een hogere afdeling werd behaald, onder leiding van dirigent Welzen en wel in de zelfgebouwde zaal, ooit gelegen op de plek waar nu terras en parkeerplaats van “De Kardinaal” gesitueerd zijn.
Op de foto herkennen we: de heer Welzen met echtgenote Annie, voorzitter Jan Crijns (bolle Sjeng), “meister” Jan Francort, de heer Sjo Tillie, Huub In de Braek, Chris Vries, Jan Crijns en Habbo Veldman.
Foto links: Jessie Cap, Marlies Keymis en vader Harrie Cap tijdens de processie op kermiszondag 6 juli 1958.
Op de volgende foto rechts zien we een groep babyboomers, keurig in het gelid, tijdens de Margratenwandeltocht van 1964. Sinds 1948 vindt deze wandeltocht jaarlijks plaats op Hemelvaartsdag. De route voert scholen, verkenners, wandelverenigingen, muziekkorpsen, militairen en ongebonden wandelliefhebbers door het groene Limburgse heuvellandschap naar de Amerikaanse militaire begraafplaats bij Margraten, waar hulde wordt gebracht aan de bevrijders die hun leven gaven voor onze huidige vrijheid.
Op de foto herkennen we onder anderen: Arthur Willems, Wiel van Kan, Henk Hovens, Willie Claessens, Lou Keerssemeeckers, John van Oppen, Jef Frints, Dennis de l’Eau, Luuk Habets, Henk Cuenen, Frans Puts, Jef Janssen, Henk Cuenen, Leon Gulikers, Jef van Eys, of Jack Gijselaars. De begeleider is meester Putman.
In 1967 ging een groot deel van de hierboven genoemde groep op kamp naar Wiltz in Luxemburg, onder begeleiding van kapelaan Kasdorp. Tijdens dit kamp vonden diverse activiteiten plaats, waaronder een voetbalwedstrijd, waarvan deze foto is genomen.
- Bovenste rij, van rechts naar links: Leon Gulikers, keeper Chris Raaijer, Frans Willems, … Hermans, Hans Bootz en Stan Gijselaars.
- Onderste rij, van rechts naar links: Herman Lemmens, Bert Willems, Jo Dreessen, Peter Dreessen en Peter Willems.
In de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw werden in Amby regelmatig straatvoetbaltoernooien georganiseerd. Elke straat – of een groepje straten – stelde daarbij een eigen team samen. Ook grotere bedrijven of families vormden soms een elftal en deden fanatiek mee. Het begrip straatvoetbal moet daarom ruim worden geïnterpreteerd. De grote familie Braeken stelde eveneens zo’n team samen. De eigen zoons (helaas waren dat er maar vier, tegenover tien zussen), aangevuld met schoonzonen en jongvolwassen kleinzonen, vormden samen een “geducht” team. Op de afbeelding zien we geheel links coach opa Braeken en geheel rechts trainer Jef Verstegen.
- Boven staan: Charles Plantaz, Albert Schreurs, Jef Claessen, Harrie Penders, Jo Braeken en Henk Aerts.
- Beneden: Pie Aerts, Chris Vries, Frans Braeken, Ton Pecholt, Breur Braeken en Jacques Vries.
Over de behaalde resultaten (behoudens één gewonnen wedstrijd) van dit team is vooralsnog niets bekend.
Familieportretten
Deze afbeelding toont het gezin Soons en werd ingezonden door mevrouw Miep Claessen. Op de foto zien we het gezin van haar grootouders, die in Amby woonden. Grootvader Pieter Leonardus Jacobs Soons, beter bekend als Pie Soons, werd op 24 juli 1886 in Amby geboren als oudste zoon van Franciscus Leonardus Soons en Maria Elisabeth Hubert Petri. Franciscus was de oprichter van Soons Rolluiken en Timmerfabriek. Pie Soons was gehuwd met Maria Josephina Magdalena Lonussen, ook bekend als Lonis, afkomstig uit Meerssen. Na de splitsing van het oorspronkelijke bedrijf zette Pie het timmerbedrijf voort, terwijl zijn broer het rolluikenbedrijf overnam. Pie woonde met zijn gezin aan de Dorpstraat 128 in Amby.
Foto rechts:
De familie Crijns speelde gedurende tientallen jaren een zichtbare rol in het lokale ondernemerschap van Amby. Met cafés, een slopersbedrijf, een frituur, een cafetaria en een transportbedrijf drukten meerdere gezinsleden hun stempel op het dorpsleven. Deze foto toont een hecht ondernemersgezin dat sterk verweven was met het sociale en economische leven van Amby.
- Achterste rij, van links naar rechts: Lenie Crijns, samen met haar echtgenoot Jean (“Semmie”) jarenlang uitbaatster van Café Crijns; Jan Crijns, van Slopersbedrijf Crijns; Trees Crijns, samen met haar man Sjer (“Monnie”) mede-uitbaatster van Frituur Goyen,; Net Crijns; Frans Crijns.
- Voorste rij, van links naar rechts: Mien Crijns, samen met haar man Giel Berix uitbaatster van een cafetaria aan de Dorpstraat; Harie Crijns, eerste café-uitbater van Café Crijns met naast hem zijn vrouw Marie; Tiny Crijns, die samen met haar man Sjer het transportbedrijf Meessen overnam; Mia Crijns, jarenlang samen met Wiel Franssen uitbater van Café De Keizer.
Deze foto toont het gezin Braeken in 1947, destijds woonachtig aan de Dorpsstraat 21 (tegenwoordig Ambyerstraat Noord 21). Het betreft het pand waarin tot voor kort, november 2025, bakkerij Van de Weerdt was gevestigd.
De leden van het gezin Braeken waren vrijwel allemaal cultureel en sociaal actief binnen het dorp. Zij waren betrokken bij het kerkelijk zangkoor, de harmonie, toneelverenigingen en de voetbalclub en daarnaast actief als misdienaars en binnen de jeugdbeweging (Joonkheid). Daarmee speelde het gezin een zichtbare rol in het verenigingsleven van Amby. Op de foto, genomen op de dag van de E.H. Communie van jongste kind Thea, zien we:
- Bovenste rij, van links naar rechts: Pierre, Fia, Tinie, Maria, Fien, Gerarda, Lies, Frida, Nieke en Tila.
- Onderste rij, van links naar rechts: Frans, Breur (Huub), opa Luud (Berke), Thea, oma Tilke en Jo.
Op het moment van schrijven (december 2025) is Jo het laatst levende lid van dit grote gezin.
Bouwfoto’s
De afbeelding rechts toont een gedeelte van de Ambyerstraat Noord. Hierop is de oorspronkelijke situatie rond de zogenoemde “Witte Boerderij” te zien. De boerderij zelf, evenals de aangrenzende oudere woningen waaraan het huidige appartementencomplex “Witte Boerderij” zijn naam ontleent, zijn op de opname duidelijk en prominent zichtbaar.
De linkerfoto toont de bouw van de huizenrij aan de Pastoor Lanckohrstraat. Op de achtergrond zijn de achtergevels van de parallel lopende Helene Schoenmaeckersstraat nog duidelijk te onderscheiden. Zoals in een eerder artikel vermeld was "de Sjroepbuurt" de eerste nieuwbouw na de Tweede Wereldoorlog, die bewoond werd vanaf 1954. In de jaren daarna werd deze buurt stelselmatig uitgebreid, in noordelijke richting tot aan het Severenbos (Westrand)
Op de rechterafbeelding is te zien dat de huizen aan het Verkesgetske (verbindingsstraatje Cramer van Brienenstraat en Ambyerstraat Noord) hun voltooiing naderen. Officieel valt dit straatje onder de Cramer van Brienenstraat. Op de beelden zijn de duplexwoningen aan Cramer van Brienenstraat nog duidelijk te zien. De garage van Rosier is op dat moment nog niet gebouwd en van het Martin Lamkincour is voorlopig nog geen sprake. In het midden zien we het grasveld, dat zich links van voormalige garage Rosier bevond. Links van het midden zijn de de duplexwoningen en de bijbehorende schuurtjes te zien, die voorheen lagen aan dit deel van de Cramer van Brienenstraat. Deze woningen, inclusief garage en grasveld alsmede de huizen rechts van de Dorpsstraat, hebben omstreeks 2010 plaats gemaakt voor Wooncomplex Martin Lamkincour.
De volksnaam "Verkesgetske" kreeg dit straatje n.a.v. de varkensstal en -weide van de familie Sour. Dit voormalige bedrijf grensde aan de zuid-oostkant van dit straatje.
De prachtige kleurenfoto’s die hierna volgen, zijn afkomstig uit het archief van de heer Ar(no) Goessens. De heer Goessens, ten tijde van dit schrijven 101 jaar oud, was oprichter en leider van de Edelweiss-blaaskapel die tevens fungeerde als Hofkapel van Prins Carnaval. De afbeeldingen zijn door hem voorzien van zijn naam en het bijbehorende jaartal. In 1960 vormden Huub Geelen en zijn echtgenote Fieny het prinselijk paar. Anders dan tegenwoordig verliepen de festiviteiten destijds formeler en met meer nadruk op stijl en etiquette. De Oud-Prinsen - dat waren er in die periode nog slechts vier - werden tijdens de carnavalsoptocht rondgereden in een heuse calèche. Het betrof Sjeng Crijns, Paul Soons en Urbain van der Linden. De allereerste Oud-Prins, Rie Limpens, ontbreekt op de foto’s. Opvallend is dat de mutsen van de Raad van Elf, ook wel steken genoemd, in die tijd nog rood en wit-zilver gekleurd waren. Kort daarna werden deze vervangen en kregen zij de later gebruikelijke blauw-witte kleuren.
Uiteraard ontbrak ook de harmonie niet tijdens de optocht. Geheel in witte mantels gehuld begeleidden de muzikanten de Prins. Deze mantels waren zeker geen overbodige luxe tijdens de vaak koude carnavalsdagen.
Op de foto’s zijn onder anderen te herkennen: Pieke Aerts, Ber Pieters, Wiel Claessen en onderdirecteur Berke Knubben, schoonvader van Beppie Kraft. Een van de kinderen op een van de foto’s, gekleed in een zwart-wit geruit pakje, is Carla, dochter van de heer Goessens.
| Bronnen, noten en/of referenties
Tekst: Amiepedia Foto’s: Uit privécollectie van familie Vries, familie Crijns, mevr. J. Cap, mevr. M. Claessen, dhr. L. Gulikers, dhr. J. Snackers, dhr. A. Goessens, archief Amiepedia. |