Jeu de Boules Club Amby
In Amby zijn van oudsher veel verenigingen actief, waardoor de sociale samenhang onder de bewoners erg groot is. Dit wordt alom gewaardeerd in eigen dorp, maar ook daarbuiten. Het is een van de redenen die voor veel mensen Amby een geliefde woonplek maken. Een van deze verenigingen is de Jeu de Boules Club Amby, afgekort JBC Amby. De leden van deze club spelen het spel en de wedstrijden voor hun plezier, maar op sociaal gebied neemt deze vereniging een speciale plaats in.
Jeu de Boules of Pétanque
.jpeg)
Het spel “Jeu de Boules” is bij veel mensen bekend van vakantie in Frankrijk. Het is een oude sport met een bijzondere ontstaansgeschiedenis. In de klassieke oudheid speelden de Grieken en Romeinen al spellen met stenen ballen. Hun spel was een soort kogelstoten, bedoeld als krachtsport. Via de Romeinen werd het spel in Gallië, later Frankrijk, bekend en ontwikkelde zich tot de populaire sport die het nu is. “Jeu de boules” is in feite een verzamelnaam voor alle balspelen met metalen ballen, waarvan pétanque de bekendste variant is. Het spel is rond 1907 ontstaan in Zuid-Frankrijk, toen een reumatische speler niet meer kon aanlopen. Dit leidde tot de regel dat je met de voeten bij elkaar in een cirkel staat (“pieds tanqués”).
Spelregels in het kort
Pétanque kan worden gespeeld in teams of individueel. Met behulp van een toss wordt bepaald welk team begint. Het team dat de toss wint, werpt het gekleurde butje (klein balletje) vanuit de werpcirkel.
Het team dat het but heeft gegooid, gooit ook de eerste boule. De eerste werper wordt de “pointeur” genoemd. Het is de bedoeling om de boule zo dicht mogelijk bij het but te plaatsen. De tegenspeler probeert zijn eerste (en volgende) boule dichter bij het but te plaatsen. De bal van een tegenspeler wegstoten, deze speler wordt “tireur” genoemd, is toegestaan. Als alle boules gespeeld zijn, krijgt het winnende team net zoveel punten als het aantal boules dat beter ligt dan de beste boule van de tegenpartij en volgt een nieuwe spelronde. Zo wordt doorgespeeld totdat een team dertien punten heeft bereikt.
Stukje geschiedenis JBC Amby
JBC Amby is 8 januari 2001 opgericht met het doel het doen beoefenen en het bevorderen van de pétanquesport in Amby. In eerste instantie speelden de leden voor louter eigen plezier, maar al vlot groeide de ambitie naar meer kwaliteit. Hiertoe werden een akte van oprichting en statuten samengesteld, waarmee de vereniging een officiële status kreeg en lid werd van de Nederlandse Jeu de Boules Bond: NJBB. De oprichters waren Hub Courtens, Leo Wijntjens, Johan Hanon, Joop Weerts, Fred Stals, Funs Chappin en enige tijd later Bert Amory. Zij vormden het eerste bestuur. De eerste speelbanen werden aangelegd bij café Smeets (nu Café de Kardinaal) links naast de kerk. Na enige tijd werd, mede door uitbreiding van de parkeerplaats aldaar, uitgeweken naar het voormalige sportterrein van RKASV aan de Heukelstraat. Daar werden twee banen aangelegd naast de kantine, hetgeen zorgde voor enige opbrengst in de kas van de penningmeester.
Na enkele jaren is de vereniging overgestapt naar de speelbanen van het Geusselt Sportpark, waar twee bakken (2 x 6 buitenbanen met verlichting) door Maastricht Sport voor JBC Amby waren gereserveerd én aan de club verhuurd. Enkele jaren geleden is de vereniging overgestapt naar Boulodrome Maastricht aan de Severenstraat, waar tot op heden haar thuisbasis is. Het hele jaar door kan daar de pétanquesport, zowel binnen als buiten, beoefend worden.
In 2012 ontstond een bestuurscrisis in de club omdat het toenmalige bestuur vervangen wenste te worden. Er werd op korte termijn een vergadering belegd in de Amyerhoof, waarbij maar liefst 30 leden aanwezig waren. Dit getuigde van flinke belangstelling voor het spelen van jeu de boules in clubverband. Het was toen niet al te moeilijk meer een doorstart te maken met een nieuw bestuur, dat gevormd werd door meer dan zes leden. Kartrekkers hierbij waren o.a. Luc Habets, Roger Jaspers, Hub Gossieau, Marcel Nobbe, Bert Amory, Sjèr Gense, en later sloot Thijs Seegers aan als penningmeester. Met uitzondering van Sjèr Gense en Bert Amory is dit anno 2026 nog steeds het bestuur.
Het ledenaantal is sindsdien flink gegroeid tot ruim 80 enthousiast spelende mannen en vrouwen, variërend in leeftijd van 30 tot 80 jaar, waarvan de leeftijd van boven 50 jaar is oververtegenwoordigd. Jeugdige aanwas is dus zeker welkom! De club stelt zich dan ook open voor “kijkers” en houdt open-dagen, waarop men zich kan aanmelden. Dit aanmelden kan het hele jaar door via de contactgegevens op de website van de club. Iedereen die wil “proeven” aan het spel is op vrijdagavond vanaf 19.15 uur welkom om een kijkje te komen nemen en zelfs mee te spelen. Elk lid betaalt een jaarcontributie, die passend is bij het soort lidmaatschap. Deze varieert van € 5,50 tot € 90,00 per jaar.
G-leden
Vanaf het eerste moment heeft JBC Amby aandacht besteed aan zogenaamde G-leden: mensen met een (geestelijke en/of lichamelijke) beperking hebben een eigen plek in de club. Met name de (bestuurs-)leden Johan en Brigitte Hanon, Fred en Myrna Stals, Funs en Kitty Chappin, Huub en Corry Courtens, Leo en Marianne Wijntjens én Joop en Margo Weerts en maakten zich vanaf de oprichting sterk voor toelating en begeleiding van deze leden. Dat vereiste natuurlijk de nodige organisatie. Er werd (en wordt) contact gezocht met Stichting Radar Maastricht, die zorg en begeleiding op maat biedt voor mensen met een verstandelijke beperking in alle leeftijden. Vrijwilligers van JBC Amby stelden met Radar hiervoor een overeenkomst op. Binnen Radar werden mensen gestimuleerd en de bewoners van Woonvorm Amby werden uitgenodigd om te komen kennis maken. Ook werd bezoek georganiseerd voor G-leden vanuit Heerlen en Sittard (Maasveld), maar dat kreeg - mogelijk door afstand en vervoer - geen blijvend vervolg. Het initiatief met Stichting Radar heeft echter wel geleid tot iets blijvends.
Het gehele jaar door heeft JBC Amby op de vrijdagavond haar vaste clubavond en voorafgaand aan de valide leden, die om 19.30 uur starten, wordt vanaf 18.30 uur door de G-leden gebould. De G-leden worden wekelijks begeleid door leden van JBC Amby. Bij elke baan dient daarvoor een aantal vrijwilligers leiding te geven aan het spel. Dat betekent dat er per spelavond maar liefst zes vrijwilligers van JBC Amby als begeleider beschikbaar moeten zijn. Daarvoor is een schema opgesteld voor de 12 vrijwilligers, waarin geregeld is dat elke begeleider gemiddeld tweemaal per maand aan de beurt komt als spelleider. Tijdens het jeu de boulen straalt het plezier af van zowel spelers als begeleiders. Dit mag een voorbeeld genoemd worden van goede integratie van G-leden in een vereniging.
Competitie
Een aantal leden speelt jeu de boules voor het plezier en in onderlinge wedstrijdjes. Er zijn echter ook leden met een flinke dosis ambitie. Zo werd een triplet in 2012 kampioen in de Ereklasse van district-Zuid (Willy Wijntjens, Marcel Nobbe, Jo Hitz), waaraan deelgenomen werd door teams vanuit Maastricht, Heerlen en Sittard. Ook werden kampioenschapen behaald door teams die per doublet speelden of 1 tegen 1. Er was zelfs een kampioenschap te vieren in de ere-klas! Op dit moment is de interesse in deelname aan bondswedstrijden, een competitie met verschillende zusterverenigingen in Zuid-Limburg, iets minder aanwezig.
Alle leden van JBC Amby kunnen deelnemen aan deze door het NJBB District Zuid georganiseerde Zomer Avond Competitie (ZAC) en Winter Avond Competitie (WAC). Middels de statuskeuze kunnen leden kenbaar maken of ze aan deze competitie wensen deel te nemen. ZAC begint in april en duurt tot oktober. WAC begint in oktober en duurt tot april. Men moet zich wel als team aanmelden (zomer-tripletten en winter-kwartetten). Individueel kan men niet deelnemen. Tevens nemen veel leden en clubgenoten van JBC Amby deel aan de zomer- en/of wintercompetitie van het Boulodrome Maastricht. In deze competities wordt gegooid in doublettevorm. Voor deze competitie is geen NJBB licentie vereist. Wel moet men in het bezit zijn van een “halpas”, die toegang geeft tot het Boulodrome Maastricht.
Ook wordt er door diverse teams regelmatig deelgenomen aan clubtoernooien, waarmee wedstrijdervaring wordt opgedaan voor eigen kunne en voor eventuele deelname aan bondswedstrijden. Deze wedstrijden vinden vaak plaats i.s.m. zusterverenigingen als Borgharen, Treech a/d Maos en zelfs vanuit Genk in België.
Jubileum in 2014
In 2014 vierde de club haar 12,5-jarig bestaansfeest. Er werd daartoe een busreis georganiseerd, met onderweg de nodige excursies: bezoek aan een schaapskooi, bezoek aan kasteel Schaloen, enz. Deze succesvolle jubileumdag werd afgesloten met een heuse feestavond in café De Lanteern, Maastricht.
Clubhuis
Tegenwoordig is de thuisplek voor JBC Amby gelegen in het “Boulodrome” Maastricht, onderdeel van Sportpark Geusselt, Severenstraat 201, 6225 DA Maastricht. Op deze locatie zijn maar liefst 16 buiten- en binnenbanen, zodat er gelegenheid is om het hele jaar door te spelen en kan worden deelgenomen aan zowel de zomer- als wintercompetitie. Deze locatie wordt weliswaar gedeeld met andere verenigingen, maar JBC Amby heeft er op vrijdag haar vaste speeldag. Dankzij een samenwerkingsverband met Stichting Boulodrome Maastricht kan er gebruik worden gemaakt van de daar aanwezige goed geoutilleerde kantine.
Communicatie en promotie
JBC Amby beschikt over een website - https://www.jbcamby.nl/ - waarmee alle leden en belangstellenden worden geïnformeerd. Leden kunnen zelf artikeltjes aanleveren voor op de website. Behalve algemene informatie is er ook het secretariaatsadres te vinden. Bij officiële gelegenheden (wedstrijden) bestaat de clubkleding uit een blauwe polo met clublogo en een soft shell jack. De G-leden ontvingen onlangs een gesponsorde blauwe club-cap, waar ze beretrots op zijn. Als recreatief lid worden aan de jeu de boulesballen nagenoeg geen eisen gesteld; als ze maar van metaal zijn. Voor wedstrijdspelers gelden wel specifieke eisen. De vereniging kan de leden hierbij van advies dienen.
De vereniging hanteert een huishoudelijk reglement. Kort samengevat wordt ervan uitgegaan dat alle leden zich netjes gedragen. Bij JBC Amby staat plezier en gezelligheid voorop. Dit vindt de club belangrijker dan de uiteindelijk geleverde prestatie, al is bij JBC Amby uiteraard ook plaats voor de prestatiegerichte boulers.
Een idee dat bleef
Stichting Radar schrijft: Bij JBC Amby hoort iedereen erbij: Angelique, Jo, Monique, Mira, Trees, Huub… Het zijn zomaar een paar namen van mensen die al jarenlang met zichtbaar plezier jeu de boules spelen bij JBC-club Amby. Voor hen is de club veel meer dan een sportvereniging. Het is een plek waar ze zichzelf kunnen zijn, waar gelachen wordt, waar vriendschappen ontstaan en waar iedereen meetelt. JCB-club Amby heeft al meer dan 25 jaar een G-tak: een aparte tak binnen de vereniging voor mensen met een beperking. Vanaf het allereerste begin stonden de deuren hiervoor wagenwijd open. Zo’n 27 jaar geleden ontstond het idee om bewoners uit verschillende woonvormen kennis te laten maken met jeu de boules. Het bestuur van de club vroeg zich af: is hier belangstelling voor? Die was er zeker. Vanuit Woonvorm Amby, Meerssen en ’t Anker (stichting Radar) meldden bewoners zich enthousiast aan. Wat toen begon als een spannend nieuw initiatief, groeide uit tot iets heel moois en blijvends. Nog steeds worden de G-spelers begeleid door clubleden zelf, allemaal vrijwilligers. Met geduld, aandacht en vooral veel betrokkenheid. Dat maakt deze club zo bijzonder. Meedoen, gewoon zoals iedereen. Inmiddels zijn G-takken bij sportverenigingen gelukkig steeds vanzelfsprekender. Bij jeu de boules, voetbal, zwemmen en nog veel meer. Het laat zien hoe belangrijk het is dat mensen met een beperking hun vrije tijd kunnen beleven midden in de samenleving. Bij JBC-club Amby is dat geen beleid of slogan, maar op de wekelijkse vrijdagavond praktijk. Samen sporten, samen lachen, samen genieten. Gewoon tussen de mensen, zoals jij en ik. Wie een clubavond bezoekt, voelt het meteen: hier klopt het! Terecht is het bestuur trots op een vereniging waar inclusie al meer dan 25 jaar heel normaal is. In onderstaand filmpje is een mooie compilatie te bekijken van zo’n gezellige avond van Jeu de Boulesvereniging Amby. JBC Amby laat zien hoe warm en waardevol het kan zijn als een vereniging haar hart opent. Een plek waar iedereen welkom is en waar meedoen écht telt. Inmiddels worden ze al heel wat jaren ondersteund door de coördinator Radar Vrije Tijd van Stichting Radar. Soms begint iets moois door het gewoon sámen te doen.
25-jarig jubileum
In januari 2026 viert JBC Amby haar 25-jarig jubileum. Een werkgroep bereidt hiervoor een aantal activiteiten voor, die in de loop van 2026 zullen worden gehouden.
Bronnen, noten en/of referenties
|
[[categorie: Wijk