Martinus Hermens

Uit Amiepedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Martin Hermens
Burgemeester Hermens (bron: privéarchief familie Hermens)
Burgemeester Hermens (bron: privéarchief familie Hermens)
Persoonsinformatie
Volledige naam Martinus Josephus Hendrikus Maria Hermens
Roepnaam Martin (op z'n Frans uitgesproken)
Geboorteplaats Amby
Geboortedatum 8 december 1877
Overlijdensplaats Amby
Overlijdensdatum 8 februari 1965
Partner(s) Maria Josephina Hubertina Kerckhoffs
Beroep(en) Burgemeester

Martinus 'Martin' Josephus Hendrikus Maria Hermens (Amby, 8 december 1877 - Amby, 8 februari 1965) was burgemeester van de gemeente Amby in de periodes (1917-1943) en (1944 - 1945).

Jeugdjaren

Martinus (roepnaam Martin, op z’n Frans uitgesproken) Hermens werd geboren op hoeve Klein Geusselt in Amby. Hij was de oudste zoon van Henri Hermens en Jeanette Pluymaekers. In 1883 vertrekt zijn vader Henri met zijn gezin uit Amby naar Ulestraten waar hij zich net als zijn voorouders vestigt als pachter van de Moorveldhof. Nadat zijn vader in 1901 Gravenshof kocht en na verbouwd te hebben, verhuist het gezin in 1904 terug naar Amby om er voor goed te blijven. Een glas-in-loodraam in de Walburgakerk herinnert aan hun komst naar Amby.

Symbolen uit de litanie van Loreto: gulden huis, ark des verbonds. Inschrift: HENRI HERMENS EN JEANNE PLUIJMAEKERS 25 dec 1904, kunstenaar onbekend, 1904. bovenraam in priesterkoor (bron: www.glasmalerie-ev.net)

Zijn gezin

In 1915 trouwde Martin in Hulsberg met Maria Josephina Hubertina Kerckhoffs. Zij werd op 18 juni 1884 geboren op de Nieuwenhof (ook genoemd de Nuinhof) in Nuth en overleed op 2 juli 1976 in Hulsberg. Zij is begraven in het familiegraf op het kerkhof in Amby.

Uit dit huwelijk werden in Amby de volgende kinderen geboren:

  1. Victor Johan Herbert Hermens op 29 februari 1916 – Heerlen 11 juli 2005
  2. Johanna Maria Leontine Elisabeth Hermens op 15 mei 1917 – Heerlen 1 juni 2001
  3. Paul Gerard Anthonius Hermens op 12 juni 1918 – Hoorn 20 september 2004
  4. Alphons Joseph Marie Hermens op 6 augustus 1919 – Heerlen 7 november 2011
  5. Emilius Hubertus Maria Hermens op 26 augustus 1920 – Eindhoven 14 april 2010
  6. Maria Wilhelmina Hendrika Hermens op 18 november 1921 – Eindhoven 2 oktober 2012
  7. Petronella Anthonia Elisabeth Hermens op 31 oktober 1923 – Heythuysen 23 oktober 2012
  8. Frans Lambert Corneil Hermens op 23 juli 1928 – Amby 25 mei 2018
  9. Victoire Martha Cornelia Maria Hermens op 6 februari 1930

Sollicitatie

Martin Hermens solliciteerde in december 1916 naar het ambt van burgemeester van de gemeente Amby. Hij was er toen al wethouder. Na een bezoek, in jacquet, aan de commissaris der Koningin in Limburg oordeelde deze in zijn voordracht aan de minister van Binnenlandse Zaken dat Hermens op alle punten gunstig afstak bij zijn mededingers. Hij had bestuurlijke ervaring en behartigde met ijver en toewijding de belangen van zijn gemeente, genoot achting en vertrouwen en bezat voldoende algemene ontwikkeling om het ambt naar behoren te vervullen. En wat niet het minst belangrijk was, Hermens’ ‘geldelijke omstandigheden… zijn zeer gunstig en waarborgen mitsdien een onafhankelijk en onpartijdig bestuur’, aldus de voordracht. Na een bezoek, opnieuw in jacquet, aan de minister, volgde nog in januari 1917 het Koninklijk Besluit waarmee hij werd benoemd tot burgemeester. Een jaar later werd hij na eenzelfde procedure tevens burgemeester van Bemelen.

Gemeentesecretaris

Als in 1933 Martin Lamkin zijn diploma haalt om gemeentesecretaris te worden maar nog geen 23 jaar is, de wettelijk verplichte leeftijd om daarvoor benoemd te kunnen worden, neemt Martin Hermens naast zijn burgemeesterschap, ter overbrugging voor Lamkin, de functie van gemeentesecretaris gratis waar. Op 28 augustus 1935, op zijn 23ste verjaardag, wordt Lamkin met ingang van 1 september tot gemeentesecretaris van Amby benoemd.

Burgemeester Hermens in oorlogstijd

Krantenartikel aftreden burgemeester Hermens in 1943 (bron: www.delpher.nl)

Martin Hermens was vanaf 1917 burgemeester van de gemeente Amby. Gravenshof was toen tevens burgemeesterswoning. Al voor de oorlog zorgde hij in Amby voor huisvesting voor Joodse vluchtelingen merendeels afkomstig uit Hamborn en Düsseldorf. Tijdens de oorlogsjaren stuurde hij de de veldwachter Henri Essers het dorp in om te laten waarschuwen voor razzia's en zaten onderduikers hij bij hem, bij zijn gezin in huis op Gravenshof. Hij wordt door anderen beschreven als een vastberaden man die geloofde in het goede van de mens, buitengewoon humaan en standvastig, met ruggengraat, aan wie het te danken is dat door zijn moed en inspanningen de gemeente Amby relatief het hoogste aantal Joodse vluchtelingen opnam in Limburg. Per 1 januari 1943 legde hij zijn burgemeestersfunctie neer. De officiële reden was het bereiken van de pensioengerechte leeftijd. De feitelijke reden dat hij geen uitvoering wilde geven aan de steeds strenger wordende Duitse verordeningen. De Duitsers zochten hem en hij duikt onder. Hij is vader van een gezin van negen kinderen dat door de oorlog uit elkaar wordt gerukt. Zijn zoon Victor komt terecht in Vught en Sachsenhausen, zijn zoon Alphons in Dachau en Natzweiler en zijn zoon Emile duikt onder. Na de bevrijding in september 1944 keerde Martin Hermens nog kort terug als burgemeester van Amby. Per 16 juli 1945 legde hij zijn functie definitief neer.

Na zijn aftreden

Tot op hoge leeftijd bleef hij geïnteresseerd in de politieke actualiteit waarover hij ook zo graag met zijn zonen discussieerde. Hij was zeer betrokken bij het wel en wee van de dorpsinwoners voor wie hij ook een vertrouwenspersoon was. Martin Hermens overleed op maandag 8 februari 1965 op 87- jarige leeftijd op Gravenshof en werd op 12 februari 1965 onder grote belangstelling begraven in het familiegraf op het kerkhof in Amby.

Familiegraf Hermens (privéarchief familie Hermens)

Struikelsteentjes

Op 28 juni 2019 werden in Amby de laatste dertien struikelsteentjes geplaatst voor Joodse inwoners en verzetsstrijders die nooit meer thuiskwamen. Deze werden, handelend in de geest van Martin Hermens' levenshouding, gedoneerd door kinderen, klein- en achterkleinkinderen van Martin en Marieke Hermens-Kerckhoffs, ter herdenking van deze vermoorde inwoners van zijn gemeente.

Boek Familie Hermens in de oorlog

Boek 'Ook deze tijd is niet verloren - Familie Hermens in de oorlog 1933-1945' (bron: V. Hermens)

Parallel aan het plaatsen van de struikelsteentjes verscheen het boek 'Ook deze tijd is niet verloren': Familie Hermens in de oorlog 1933-1945. In het boek vertellen de familieleden Hermens in door henzelf geschreven brieven, met documenten, foto's en materialen die zij bewaarden, hoe het was. Je leest over wat ze voelden, dachten en deden en de dilemma's waar ze voor stonden. Het is vaak ontroerend, verrassend, maar soms ook confronterend en zelfs beangstigend. Zij, de kinderen van Martin en Marieke Hermens-Kerckhoffs, lieten ons hun verhalen na, niet alleen voor ons maar ook voor de generatie na ons. Het schetst daarmee een specifiek tijdsbeeld, een geschiedenis die niet verloren mag gaan. 'Ook deze tijd is niet verloren': Familie Hermens in de oorlog 1933-1945. Prijs €29,50 (excl. verzendkosten). Full colour, 244 pagina’s. Niet verkrijgbaar in de boekhandel. Te bestellen via gravenshof@kpnmail.nl.

Trivia

  • Hij werd geboren in 1877. Hetzelfde jaar dat zijn voorganger Augustus Hennus aantrad als burgemeester.
  • Hij was tevens burgemeester in Bemelen tussen 1918 - 1943 en 1944 - 1945. Zijn collega burgervaders Carolus Cramer van Brienen en George Spauwen vervulden ook deze dubbelrol.
  • In oktober 1923 werd hij benoemd tot ere voorzitter van de Harmonie St. Walburga.
  • Hij kreeg de Pauselijke onderscheiding Pro Ecclesia et Pontifice.
  • Zijn echtgenote Marieke Hermens-Kerckhoffs was nog familie van Joseph Kirchhoffs (Kerckhoffs), de vermeende leider van de Bokkenrijders. Auguste Kerckhoffs, die in 1883 de basis legde voor onze pincodes en wachtwoorden, was haar oom.

De foto's in dit artikel zijn voor Amiepedia ter beschikking gesteld door de familie Hermens. De foto's zijn en blijven eigendom van de familie Hermens: © familie Hermens, Gravenshof Amby.

Afscheidsbrief van burgemeester Hermens in 1942 gericht aan alle Ambynezen (bron: privéarchief familie Hermens)
12 februari 1965 krantenartikel begrafenis oud burgemeester Hermens
8 februari 1965 krantenartikel n.a.v. overlijden oud burgemeester Hermens


Voorganger:
Augustus Hennus
Burgemeester van Amby
1917 - 1943
Opvolger:
Jean Kamm


Voorganger:
Jean Kamm
Burgemeester van Amby
1944 - 1945
Opvolger:
J. Dassen