Trekpaardenconcours in Amby, een film uit 1918

Uit Amiepedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Het zal een vreemde gewaarwording zijn geweest voor de bezoekers van het trekpaardenconcours in Amby. Wat deed die meneer daar met dat vreemd ding? Was dat nou een filmcamera? En wat deed dat dan? De boerenbevolking in Amby zal in 1918 nog nooit een film gezien hebben, hoogstens van gehoord. Het is daarom ook erg bijzonder dat hier gefilmd werd. in 1919 kwam dan ook het resultaat op het witte doek, een documentaire over Limburg. De mergelindustrie, het spoor, het boerenleven en in dat deel speelde Amby een bescheiden rol.

Sterk, maar geen vlugge dravers

We zien boeren die hun paarden tiptop verzorgd hebben en hoog opgestapelde hooiwagens. Het publiek stroomt toe, iedereen wil komen kijken naar het concours. De paarden zijn sterk, zonder moeite trekken ze zware wagens. Maar zo lezen wij, het zijn geen vlugge dravers. De film toont een verdwenen stukje Amby. Namelijk die draaide om de agrarische gemeenschap.

Severenveld

De film is opgenomen in het Severenveld. Ongeveer daar waar nu het Severenplein is. Toen lagen hier de weides van de kasteelhoeve Severen. Op de film zien we, mensen lopen over een pad tussen de weides door, de oude verdwenen Severensteeg die leidde naar het kasteel en vroeger doorliep richting Limmel. Bij o:20 min. zien we links een zijgevel van een huis in beeld, dit lag aan deze Severensteeg. Op de foto is dit pand duidelijker te zien. Rechts in beeld kijken we tegen de achterkanten van de huizen van Van Aubel. Dit zijn de woningen waar later Schuimer en de apotheek in kwamen. Verder valt een witte boerderij op. Dit is de oude kapelanie, die gesloopt is in de jaren '60. Opvallend is dat er nog zoveel groen en ruimte is. Veel, in onze ogen 'oude huizen', zijn nog niet gebouwd. Zoals de oude Spar en Etos, het huidige pand van dierenarts Smeets en het rijtje herenhuizen met erker en voortuin die vandaag de dag uitkijken over het Severenplein. Deze moesten allemaal nog gebouwd worden.

  • Het zichtveld van de cameraman getekend op een uitsnede van een oude kaart uit ca. 1920 (www.mijntopotijdreis.nl)
  • Deze boerderij zien we, als we goed kijken, terug in de film (bij 20 sec.) aan de horizon (bron: cultureel comité)
  • De Severensteeg, de steeg heeft plaats gemaakt voor de oude Rabobank en gemeenschapshuis. Alleen de panden aan de horizon zijn nog te herkennen (bron: cultureel comité)

Over de filmmaker Julius Stoop

Julius, of Jules, Stoop was een filmmaker die werkte in deze tijd voor de Filmfabriek Hollandia. Het zijn echt de pioniersjaren van de film. in 1915 werd voor het eerst een Koninginnedag gefilmd en deze film van Amby (onderdeel van een langere documentaire) was eigenlijk de eerste lange documentaire in Nederland. Stoop richtte ook de Maatschappij tot Exploitatie van Witte Films op. Een vreemde naam... Deze maatschappij was een samenwerking met de katholieke kerk die films op de markt wilde brengen met een sterk moraal en geschikt voor het Nederlands publiek. Deze maatschappij was echterg een lang leven beschoren. Stoop bleef echter niet stil zitten. Het polygoon-journaal was zijn volgende uitvinding en uitdaging. Iets dat een gouden zet bleek...