Wijkzorg

Uit Amiepedia
Ga naar: navigatie, zoeken

De wijkzorg in Amby bestaat al sinds 1921 en is in de loop de jaren veranderd en verbeterd.

Ziekenzorg ’t Greun Kruus in Amie

De zusters Franciscanessen van Sint Jozef woonden in het klooster gelegen aan de Kloosterstraat van Amby. Zij werkten onder andere in de ziekenzorg voor het Groene Kruis. Zeer bekende zusters in de ziekenzorg van Amby waren Zuster Longina (op onderstaande foto tweede van links) en Zuster Lies Bovens (links op de foto). De Kloosterstraat is bij de annexatie genoemd naar Zr. Longina en heet sindsdien Longinastraat.

Rooms Katholieke Vereniging Het Limburgse Groene Kruis Afdeling Amby

Wijkzusters, met zr. Longina op haar vertrouwde Solex in het midden

Het Groene Kruis in Amby bestond al omstreeks 1921 en was in de opslagplaats gevestigd van een van de woningen van de familie Van Aubel aan de Dorpsstraat 19 in Amby. Boven de vestiging van het Groene Kruis woonde familie Mullers. Het oudst bekende jaartal waarbij het Groene Kruis in Nederland wordt genoemd is 1900. Voor die tijd waren de mensen op zichzelf aangewezen met betrekking tot de thuiszorg of werden bijgestaan door een belezen moeder. Een van de taken van het Groene Kruis was o.a. het verzorgen en begeleiden van zieke mensen.

Zuster Longina

In 1924 deed Zuster Longina van de Zusters Franciscanessen van Sint Jozef haar intrede in het Groene Kruis in het pand aan de Dorpsstraat. Haar meisjesnaam was Maria Helena Kuppen geboren in 1902. Als jonge vrouw van 22 jaar koos ze na het behalen van het verpleegsterkruisje voor de wijkverpleging. Om zich van de niet religieuze verpleegkundigen te onderscheiden was zij de kapzuster Longina. In die tijd waren vooral vrouwelijke kloosterlingen voornamelijk werkzaam in de verpleging zowel in het ziekenhuis als in de wijken.

Wijkzorg anno 1948

Amby was een echt dorp toen zuster Longina hier begon. Iedereen wist van elkaar en men kende iedereen. Als men de achternaam van iemand niet precies kende, werd de persoon omschreven zoals; Jacques van Mey en Sander, of Leen van de Kockel (Koekelkoren), of het was Merie van de Sjteig of Berke van de Luut, zo kende en noemde ook de zuster haar klanten. Na korte tijd werd het Groene Kruis overgeplaatst naar het gebouwtje naast het klooster in de Kloosterstraat (thans Longinastraat). Zuster Longina heeft in Amby veel opgebouwd wat ziekenzorg betreft. Denk bijvoorbeeld aan: De kraamzorg voor moeder en kind bij de bevalling, consultatiebureau voor kleine kinderen, doorverwijzen naar rust- en herstellingsoorden van moeder en kinderen, rechterhand van de plaatselijke artsen waar ze geregeld contact mee had, het inwinnen van advies en dit bespreken een dokter, afleggen (verzorgen) van overledenen, thuiszorg van zieken, houden van spreekuur voor het plakken van een pleister, het geven van een injectie of wondverzorging. Ook werd menig traantje weggewist bij andere problemen. Vaak werd ze bijgestaan door een medezuster uit het klooster of door de vele lekenzusters die haar hielpen.



Nieuwe Groene Kruisgebouw aan de Severenstraat 11

Groene Kruisgebouw
In de begin jaren vijftig kreeg Amby het nieuwe gebouw aan de Severenstraat, met zelfs een douche en badruimte. Het was een luxe en bood nu veel meer mogelijkheden dan in de vorige huisvesting. Dhr. Stefanus Boesten werd de eerste badmeester, voor 40 cent kon men douchen en voor 60 cent kon men in bad.

Vanaf 1988 werd de wijkverpleging in Amby, als zelfstandige kruisvereniging opgeheven, omdat het Groene Kruis van Amby, Heer, Eijsden, Gronsveld en Maastricht zich verenigden tot de Regionale Groene Kruis Vereniging Maastricht en omstreken.

Opvolging Zuster Longina

In 1963 werd Zuster Longina opgevolgd door Zuster Blom. Ze had een moeilijk begin in het dorpse Amby waar de mensen op een zelfde manier leefden en hetzelfde spraken en dachten. Zij moest de mensen vragen om naar het zuigelingenbureau te komen terwijl dit vroeger vanzelf ging. Zij maakten de tijd mee dat een persoon verantwoordelijk was voor de zorg hier in Amby waarbij de zuster van het Groene Kruis de centrale figuur was. De Groene Kruis-zorg werd weleens beschreven als ”de zorg van de wieg tot in het graf“. De wijkzuster werd voor alles en nog wat gevraagd. De patiënt kreeg in die tijd al met meerdere zusters te maken en dat maakte de hulpverlening er niet makkelijker op. Immers: vroeger regelde de wijkzuster van alles, van gezondheidsproblemen tot en met de zaken die op het gemeentehuis geregeld moesten worden. Zuster Blom kreeg ook te maken met de mondigheid van de mensen: mensen durfden te vragen waardoor de medische zorg zich ook positief ontwikkelde. Zuster Blom nam na 25 jaar met een receptie op 23 september 1988 afscheid, maar bleef tussen de mensen van Amby wonen en wel boven het Groene Kruis gebouw aan de Severenstraat. Het gebouw met het opschrift “Het Groene Kruis” aan de Severenstraat sloot na bijna 70 jaar in Amby haar poorten. Niet allen die meewerkten aan deze zorgverlening zijn genoemd; velen hebben het werk van Zuster Longina en Zuster Blom ondersteund.

Nieuwe wijkverpleegkundige en wijkziekenverzorger

Per 1 april 1989 kreeg Amby nieuwe mensen als wijkverpleegkundige, waarbij HBO-verpleegkundige Mariëlle Custers-Willems. Zij hield zich naast de verpleging en verzorging van zieke mensen ook bezig met het zuigelingen- en kleuterbureau. Robert Meijnen, afkomstig uit de Achterhoek, vervulde de functie van wijkziekenverzorger. Het verplegend personeel werd divers: zowel mannen als vrouwen zorgen hiervoor en men krijgt te maken met meer verschillende hulpverleners.

Wijkzorg in deze tijd

In de jaren na 2000 is de organisatie van de zieken-, ouderen- en gehandicaptenzorg door de overheid behoorlijk gewijzigd en is er sprake van centralisatie. Mensen met meer algemene gezondheidsklachten kunnen er voor kiezen om een van beide plaatselijke huisartsencentra te bezoeken: Severenstraat of Severenplein. Voor intensievere hulpverlening hebben professionele instellingen als Vivre of Envida, maar ook de gemeente Maastricht (WMO) de organisatie van particuliere en kerkelijke initiatieven zoals de voormalige wijkbureaus overgenomen. Voor professionele hulp dient men tegenwoordig een zorgplan aan te - laten - vragen. Hier gaat doorgaans een intakegesprek, een zogenaamd “keukentafelgesprek” aan vooraf. De gemeente wijst dan al dan niet een geldsom toe, welk door de Sociale Volksbank wordt uitgekeerd en/of beheerd. Vanuit dit PGB (persoonsgebonden budget) kan de toegewezen hulp worden ingekocht bij zorginstanties. Met name ouderen kunnen hierdoor langer zelfstandig thuis blijven wonen. Daarnaast wordt door overheid en medici bepaald of mensen voor plaatsing in een zorginstelling in aanmerking komen voor intensieve fysieke en/of geestelijke hulp. Amby mag zich prijzen met instellingen als Hagerpoort en De Zeven Bronnen, terwijl ook Grubbenveld voor een aantal mensen de voorkeur heeft. Dit betekent niet dat men automatisch voor een zorgplek in de eigen vertrouwde woonomgevingen in aanmerking komt, aangezien deze instellingen een breder zorggebied dan alleen Amby dienen te bestrijken. Zo kan het gebeuren dat onze hulpbehoevende medebewoners een tijdelijke of permanente plek krijgen toegewezen in een zorgstelling in wijdere omgeving.

Zie ook