Heilige Familie

Uit Amiepedia
Versie door Rob Plantaz (overleg | bijdragen) op 13 aug 2020 om 09:48 (→‎De beeldengroep)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

In december 1899 verkreeg de St. Walburgiskerk een beeldengroep uit het atelier van Kastelijn en Kühnen te Sittard, voorstellende de Heilige Familie: Maria en Jozef met in hun midden het kind Jezus. De sculptuur was een schenking van de welgestelde parochiaan Prosper Stevens. De fabrikantenfamilie Stevens - zij bewoonde ter plaatse het landgoed Severen - was op het einde van de 19e eeuw de grote weldoener van de kerk. Zij schonk mening interieurstuk.

Het beeld van de Heilige familie werd in 1899 geschonken door Prosper Stevens (bron: Delpher)

Verering voor het heilig huisgezin

De verering voor het heilig huisgezin van Nazareth, de H. Familie, was als zodanig al heel oud, maar begon aan een nieuwe bloeiperiode in de achttiende en negentiende eeuw. In het jaar 1844 stichtte de Nederlandse geniekapitein Henri Belletable in Luik de broederschap van de H. Familie, die in 1847 door de paus tot aartsbroederschap verheven werd. Het doel van de aartsbroederschap was het gezin te verbeteren en te heiligen de H. Familie van Jezus, Maria en Jozef ten voorbeeld te stellen. Morele verbetering - zoals de bestrijding van drankzucht - zou tevens leiden tot meer materiële welstand, met name van de arbeiders. In menig Nederlandse parochie werden vanaf medio negentiende eeuw afdelingen van de H. Familie opgericht.

Foto van de H. Familie (Kastelijn en Kühnen, beeldhouwers te Sittard)

De beeldengroep

Op het eerste gezicht lijkt het een beeldengroep, maar schijn bedriegt. In werkelijkheid bestaat de groep uit drie losse beelden. Waarschijnlijk is dit zo uitgevoerd, om dat de beelden dan eenvoudiger te snijden waren en daarmee werd de groep ook goedkoper. De beelden hebben nog hun oorspronkelijke polychromie (beschilderingen), ofschoon de tand des tijds zijn sporen nagelaten heeft. Bovendien werden tijdens de versoberingsmanie van de jaren zestig van de twintigste eeuw alle sculpturen in de kerk - ook de H. Familie - bruin gesausd. Vervolgens zijn de beelden weer van hun overjas ontdaan, maar dat heeft de originele polychromie niet onberoerd gelaten. De beelden dragen noch signatuur, noch jaartal.

Van links naar rechts zijn Maria, het kind Jezus en Sint-Jozef uitgebeeld als geïdealiseerd gezin. Jezus staat iets voor zijn ouders. De gelaatstrekken zijn van een kalme waardigheid. De kapsels en Jozefs baard zijn fraai weergegeven. Het inkarnaat is vrijwel verdwenen, zodat de gezichten, met name van Maria en Jozef, thans erg wit en koel overkomen. Dat zal anno 1902 (de schrijver zal hier 1899 bedoeld hebben?) anders geweest zijn. Jezus kijkt de beschouwer aan. Maria en Jozef hebben hun ogen gericht op het goddelijk Kind. Maria heeft haar handen in gebed gebouwen voor haar borst. De H. Jozef is uitgebeeld als man in de kracht van zijn leven. Hij houdt met zijn rechterhand Jezus bij de hand, terwijl hij in zijn linkerhand de bloeiende staf vasthoudt. Jezus draagt in zijn rechterhand de rijksappel als symbool van Zijn heerschappij over de aarde. Zijn goddelijke natuur komt tot uitdrukking door het gouden gewaad dat Hij draagt en dat slechts versierd is door enige dunne rode strepen bij de kraag. Maria en Jozef dragen beiden een rood onderkleed met respectievelijk een witte en oranje-groene mantel. De beeldengroep van de H. Familie wordt sedert twee jaar door Scouting Amby meegedragen in de jaarlijkse sacramentsprocessie.

Sacramentsprocessie in Amby in 2018. De scouting draagt de beeldengroep de H. Familie (bron: P. Keijmis)