Schuilgaten graven: verschil tussen versies

Uit Amiepedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(Links toegevoegd)
 
Regel 1: Regel 1:
'''Schuilgaten graven''' is een verhaal over hoe de Ambyse mannen werden ingezet op het einde van de Tweede Wereldoorlog.
'''Schuilgaten graven''' is een verhaal over hoe de Ambyse mannen werden ingezet op het einde van de [[:categorie:Tweede Wereldoorlog|Tweede Wereldoorlog]].


==Paniek bij de bezetter==
==Paniek bij de bezetter==
Nadat onze bevrijders in juni in Frankrijk aan land kwamen, begon er vrij snel paniek te ontstaan bij de bezetter. De bevrijders kwamen snel de kant van Nederland op en naarmate ze dichterbij kwamen werden de Duitsers nerveuzer. Op sommige plekken ging men over tot massale evacuaties (b.v. Roermond) of, toen het wel heel erg heet onder hun voeten werd, confisqueerden de Duitsers paarden, fietsen en zelfs koeien om te vluchten richting hun ''heimat'', Duitsland. In Amby dacht de Duitsers in eerste instantie dat ze de geallieerden wel staande konden houden, desnoods met grof geweld. De hulp van de Ambynezen was volgens de Duitsers noodzakelijk.
Nadat onze bevrijders in juni in Frankrijk aan land kwamen, begon er vrij snel paniek te ontstaan bij de bezetter. De bevrijders kwamen snel de kant van Nederland op en naarmate ze dichterbij kwamen werden de Duitsers nerveuzer. Op sommige plekken ging men over tot massale evacuaties (b.v. Roermond) of, toen het wel heel erg heet onder hun voeten werd, confisqueerden de Duitsers paarden, fietsen en zelfs koeien om te vluchten richting hun ''heimat'', Duitsland. In [[:categorie:gemeente|Amby]] dacht de Duitsers in eerste instantie dat ze de geallieerden wel staande konden houden, desnoods met grof geweld. De hulp van de Ambynezen was volgens de Duitsers noodzakelijk.
[[Bestand:NIOD 64773 Ambij verlaten nederlandsche stelling mei 1940.jpg|miniatuur|''Een verlaten Nederlandse stelling na de overgave van Nederland in mei 1940. Foto waarschijnlijk genomen op de Ambyerheide (bron: NIOD)'']]
[[Bestand:NIOD 64773 Ambij verlaten nederlandsche stelling mei 1940.jpg|miniatuur|''Een verlaten Nederlandse stelling na de overgave van Nederland in mei 1940. Foto waarschijnlijk genomen op de Ambyerheide (bron: NIOD)'']]
== Schuilgaten ==
== Schuilgaten ==

Huidige versie van 24 feb 2021 om 19:14

Schuilgaten graven is een verhaal over hoe de Ambyse mannen werden ingezet op het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Paniek bij de bezetter

Nadat onze bevrijders in juni in Frankrijk aan land kwamen, begon er vrij snel paniek te ontstaan bij de bezetter. De bevrijders kwamen snel de kant van Nederland op en naarmate ze dichterbij kwamen werden de Duitsers nerveuzer. Op sommige plekken ging men over tot massale evacuaties (b.v. Roermond) of, toen het wel heel erg heet onder hun voeten werd, confisqueerden de Duitsers paarden, fietsen en zelfs koeien om te vluchten richting hun heimat, Duitsland. In Amby dacht de Duitsers in eerste instantie dat ze de geallieerden wel staande konden houden, desnoods met grof geweld. De hulp van de Ambynezen was volgens de Duitsers noodzakelijk.

Een verlaten Nederlandse stelling na de overgave van Nederland in mei 1940. Foto waarschijnlijk genomen op de Ambyerheide (bron: NIOD)

Schuilgaten

Om goed voor bereid de vijand op te wachten meenden de bezetters dat het goed was om schuilgaten te graven langs de weg (o.a. langs de Hoofdstraat). De lokale bevolking moest dit maar doen, onder dwang. En zo geschiedde. Op 20 en 21 juni 1944 werden door de Wehrmacht grote groepen Ambyse mannen, tegen hun zin, aan het werk gezet. Dit herhaalde zich op 22 juli 1944 en op 10 en 11 augustus. De weersomstandigheden waren gelukkig prima (rond de 20 graden m.u.v. 10 augustus toen hen kwik opliep tegen de 30 graden) en de Ambyse boeren(-zonen) waren gewend om hun handen uit de mouwen te steken. Maar toch...werken voor de vijand voelde niet goed. De arbeidsethos zal dan ook erg laag zijn geweest. De namenlijsten zijn hieronder te raadplegen, let op ze lijken op alfabetische volgorde te staan maar dat is niet zo! Namen kunnen ook meerdere malen voorkomen.

Besluit om Amby de loonkosten terug te betalen uit 1953 (bron: rhcl)

Onder dwang... maar met vergoeding

De Ambyse mannen kregen wel betaald voor hun diensten. Van iedere inwoner werd bijgehouden hoelang hij had geholpen en wat hij verdiende. Dit werd betaald uit de gemeentekas. Na afloop van de oorlog konden de gemeenten in Nederland kosten die zij gemaakt hadden door toedoen van de Duitse verzetter indienen bij de staat. De gemeente kreeg vervolgens deze kosten vergoed uit de staatskas. Vlak na de oorlog in 1946 informeerde het gemeentebestuur of deze loonkosten ook gedeclareerd konden worden, dit bleek inderdaad het geval. Uiteindelijk heeft het tot 1953 (!) geduurd voordat de staat de 2945 gulden en 45 cent overmaakte aan de gemeente Amby.